Pensioen als zzp'er
Iedere Nederlander heeft recht op AOW als hij of zij de pensioengerechtigde leeftijd bereikt. In 2022 had slechts 9,1 procent van de zzp’ers een lijfrenteverzekering als pensioenvoorziening. Dat is zorgwekkend weinig. Alleen een AOW is namelijk meestal niet genoeg om comfortabel van te leven. Daarom is het verstandig om zelf de oudedagsvoorziening aan te vullen. Terwijl in loondienst je pensioen voor je geregeld wordt, ben je als zzp’er op jezelf aangewezen. Welke mogelijkheden zijn er om een aanvullend pensioen op te bouwen als zzp’er?
Op deze pagina:

Heb je genoeg aan een AOW?
Veel zzp’ers denken dat ze straks genoeg hebben aan een AOW. Dat zal in de praktijk tegenvallen: in 2024 heb je als alleenstaande recht op slechts 1541,53 euro per maand. Dat bedrag is bruto, dus er gaan nog belastingen vanaf. Dan blijft er zo’n 1459,53 euro netto over. Woon je samen of ben je getrouwd, dan gaat je AOW omlaag. Je ontvangt dan zo’n 1047,60 euro bruto AOW per maand per persoon. Oftewel: 991,97 netto AOW. Daar zit de loonheffingskorting al bij in.Elk jaar wisselt het AOW-bedrag. De AOW stijgt namelijk mee met het prijspeil in Nederland. De meest actuele informatie en AOW-bedragen vind je op de website van de Rijksoverheid. De kans zit erin dat de inflatie harder gaat stijgen dan de pensioenen en AOW-bedragen. Dan kom je later dus geld te kort.Je kunt dat tekort opvangen door alvast je pensioen bij elkaar te sparen. Hoe je dat kunt doen, leggen we je graag uit.
Pensioenregeling voor zzp'ers
Wil je graag pensioen opbouwen? Dan kun je gebruikmaken van verschillende pensioenregelingen voor zzp’ers. We leggen kort uit hoe ze werken,
Collectieve pensioenregeling voor zelfstandigen
Tegenwoordig duiken er steeds meer pensioenaanbieders op die een collectieve pensioenregeling voor zelfstandigen aanbieden. Het hele aanbod is dan gericht op zzp’ers. Je kunt je daar vrijwillig bij aansluiten om te beginnen met pensioen opbouwen.
Lijfrente bij verzekeraar, bank of beleggingsinstelling
Lijfrente is een van de meest gangbare manieren van een pensioen financieren. Je kunt een lijfrenteverzekering afsluiten bij een verzekeraar, een rekening openen bij een bank, of beginnen te beleggen bij een beleggingsinstelling. Deze lijfrente-uitkeringen ontvang je dan naast je AOW.Het mooie van lijfrente is, dat de premie fiscaal aftrekbaar is. Deze trek je af van je inkomsten in box 1. Daar gelden wel bepaalde regels voor. Deze vind je op de website van de Belastingdienst. Stop je met je bedrijf, dan mag je een deel van de stakingswinst omzetten in een stakingslijfrente. Daarvoor gelden dan hogere maximale bedragen dan voor de gewone premieaftrek in box 1.
Als je ex-werknemer bent: voortzetting pensioenregeling
Heb je altijd in loondienst gewerkt en ben je daarnaast zzp’er? Dan mag je vrijwillig met de pensioenregeling van je vorige werkgever doorgaan. Het is dan natuurlijk niet meer zo dat je ex-werkgever betaalt. Je neemt het betalen van de premie simpelweg van de ex-werkgever over. De pensioenpremie voor de vrijwillige voortzetting mag je tot maximaal 10 jaar na ontslag aftrekken van de belasting.Wanneer je al pensioen hebt opgebouwd, kun je in Mijn Pensioenoverzicht bekijken hoe groot je pensioenpotje al is. Je kunt daar ook zien hoeveel je aan AOW kunt verwachten.
Zelf pensioen opbouwen als zzp'er
Als zzp’er moet je zelf pensioen opbouwen. Dat doe je door maandelijks premie te betalen. Het kan zijn dat je het geld dan verder (laat) beleggen, dat je het spaart op een rekening, of dat je lijfrente gaat opbouwen. Zelf een pensioen opbouwen als zzp’er is eigenlijk helemaal niet zo ingewikkeld. Toch is het iets dat veel zzp’ers vergeten.Idealiter begin je met pensioen opbouwen zodra je je bedrijf start. Ben je nu een jaar of 30 en heb je nog geen pensioen opgebouwd als zzp’er? Dan is het nog niet te laat om daarmee te beginnen. Onthoud wel dat elk jaar dat je het regelen van je pensioen uitstelt, je geld kan kosten voor de toekomst.
Top tip: begin op tijd
Misschien denk je nu: ‘Dat pensioen zoek ik later nog wel uit’. In dat geval loop je het risico dat je het voor je uit blijft schuiven. Daardoor loop je geld mis en kun je op latere leeftijd in de problemen komen. Het is slim om al heel vroeg geld opzij te zetten voor je pensioen. Laat je verdiende geld voor je werken door bijvoorbeeld te beleggen. Houd er wel rekening mee dat je bij het beleggen ook geld kunt verliezen. Het is een goed idee om alvast uit te rekenen hoeveel je nu al per maand of per jaar opzij moet zetten om straks een goed pensioen te kunnen ontvangen.
Checklist voor pensioenopbouw als zzp’er
1. Inzicht in je situatie
Ontdek alvast hoeveel pensioen je later zal ontvangen. Je kunt daarvoor kijken op MijnPensioenOverzicht.nl. Je vindt hier alle pensioenen die je in loondienst hebt opgebouwd. Heb je altijd al als zzp’er gewerkt? Dan vind je de waarde van je pensioenen bij de verschillende aanbieders.
2. Bepaal je pensioenstrategie
Wil je zelf gaan beleggen? Of past banksparen beter bij je? Je kunt je pensioen ook verzekeren. Er zijn ook zzp’ers die hun pensioen bij elkaar sparen door te investeren in vastgoed. Welke stijl bij jou past, bepaal je helemaal zelf. Hoe je het geld bij elkaar sparen, noemen we de pensioenstrategie. Het is nooit een goed idee om op één manier van pensioen verdienen in te zetten. Combineer meerdere opties om het risico te spreiden.
3. Open een pensioenvoorziening
Een pensioenvoorziening openen kan heel makkelijk online. Vergelijk eerst de verschillende aanbieders, lees recensies en kijk naar de voorwaarden. Je kunt online eenvoudig een lijfrenterekening openen. Hiermee kun je banksparen of beleggen. Ook kun je een pensioenverzekering afsluiten bij een verzekeraar.
4. Check de fiscale voordelen
Ook als zzp’er kun je flink profiteren van fiscale voordelen. Je kunt bijvoorbeeld je jaarruimte gebruiken of reserveringsruimte inzetten om optimaal je belastingvoordelen te benutten. Soms is het ingewikkeld om erachter te komen wat voor jou het meest voordelig is. Daarom is het een goed idee om een boekhouder of een belastingadviseur te raadplegen voor de optimale invulling.
5. Zet automatische inleg op
Zelf elke maand pensioen storten? Veel zzp’ers doen het niet als ze een maandje krap zitten. Dat is geen goed idee. Laat jezelf niet verleiden tot het laten versloffen van je pensioen. Zet liever een maandelijkse automatische inleg op. Begroot dat bedrag alvast in je maandelijkse kosten. Het kan natuurlijk zijn dat je volgend jaar meer gaat verdienen. Als de lonen stijgen, kun jij als zzp’er ook je prijs verhogen. Pas het bedrag daarom ieder jaar aan, aan als je inkomen verandert.
6. Bescherm je inkomen
Als zzp’er is het niet vanzelfsprekend dat je elke maand inkomen hebt. Het kan zijn dat je inkomen een keer tegenvalt, dat een opdrachtgever wegvalt of dat je arbeidsongeschikt raakt. Zorg er daarom voor dat je meerdere inkomstenstromen hebt. Voor arbeidsongeschiktheid geldt dat je jezelf kunt verzekeren. Sterker: in de toekomst kan een AOV voor zzp’ers zelfs verplicht worden. Denk daarnaast na over een overlijdensrisicoverzekering voor je nabestaanden. Zo bescherm je je inkomen en voorkom je dat bij overlijden je nabestaanden met hoge kosten komen te zitten. Zelfs als je jong bent, is het een goed idee om dit al te regelen.
7. Hou je pensioenplan actueel
Ieder jaar verandert er wel iets in je bedrijf. Daarom is het belangrijk dat je je pensioenplan actualiseert. Kijk elk jaar even naar wat er in de pensioenpot zit en of je je doelen in zicht hebt. Verandert er iets aan je situatie? Bijvoorbeeld doordat je meer of minder inkomen binnenhaalt? Of verandert er iets aan je gezinssituatie? Pas je strategie daar dan op aan. Dat geldt ook voor als je plannen voor de toekomst verandert. Een keertje kritisch naar je pensioen kijken, valt zeker aan te raden.
8. Overweeg aanvullende voorzieningen
Veel zzp’ers hebben in Nederland een pensioengat. Dat betekent dat je straks te weinig geld hebt om een comfortabel leven te kunnen leiden, als je met pensioen bent. Bouw daarom ook vermogen op via andere manieren dan beleggen. Zo kun je bijvoorbeeld investeren in je woning. Verkoop je later je huis als je naar het verzorgingstehuis gaat, of als je kleiner gaat wonen, dan houd je daar een mooi zakcentje aan over. Je kunt eventueel ook gebruik maken van een pensioen via een broodfonds of een schenkkring. Dit is een alternatieve manier van inkomen genieten op je oude dag.
9. Maak een exitplan
Weet jij al op welke leeftijd je wilt stoppen met werken? Of ben je misschien voornemens om nog gedeeltelijk door te blijven werken? Dat verschilt per zzp’er. Sommige zzp’ers willen op hun vijftigste al met pensioen, terwijl anderen graag na hun pensioen nog actief blijven. Reken uit hoeveel kapitaal je uiteindelijk nodig hebt. Plan daarna je stappen en ga actief aan de slag. Blijf elke maand inleggen en wees consistent in het bij elkaar sparen of beleggen van je pensioen. Je zult later jezelf dankbaar zijn.
Kan je als zzp’er je pensioen opnemen wanneer je maar wil?
Je mag als zzp’er niet aan je pensioen komen totdat je met pensioen gaat. Je pensioenpot staat dus vast. Raak je langdurig arbeidsongeschikt? Dan kom je in een uitzonderingssituatie. Dan mag je wel (een deel van) je pensioen opnemen.
Hoeveel pensioen heb ik nodig?
Hoeveel pensioen je nodig hebt als aanvulling op je AOW, hangt af van meerdere factoren. Stel jezelf de volgende vragen:
Heb ik een eigen woning? En is deze afbetaald?
Bouwt mijn partner ook pensioen op?
Tot wanneer wil ik werken?
Hoeveel pensioen heb ik al opgebouwd via (eerdere) werkgevers
Hoe wil je leven na je pensionering?
Pensioen in eigen beheer opbouwen
De meeste zzp’ers hebben een eenmanszaak of zijn verboden aan een VOF. Maar sommige zzp’ers hebben een bedrijf van een dusdanig formaat, dat ze ook directeur-grootaandeelhouder (dga) van een eigen bv zijn. Sinds 1 juli 2017 is het in dit geval niet meer mogelijk om een pensioen in de eigen bv op te bouwen. Je kunt je pensioen wel bij een externe verzekeraar onderbrengen.Wil je zelf je pensioen bij elkaar sparen? Dan open je een spaarrekening bij een bank. Je hebt je pensioen dan semi in eigen beheer. Aan de ene kant ben jij degene die het pensioen regelt en aanvult, terwijl aan de andere kant de bank het geld in bewaring houdt.
Verplicht pensioen opbouwen
Lang niet alle zzp’ers bouwen pensioen op. Het is dan ook voor de meeste zzp’ers een vrijwillige keuze. Maar er zijn ook beroepsgroepen waarin een verplichte pensioenregeling geldt. Denk bijvoorbeeld aan beroepen in de gezondheidszorg (zoals een huisarts) of zelfstandige schilders. Hoe dat precies zit, kun je navragen bij de vakvereniging van de sector waarin je werkzaam bent.Een bedrijfstak of beroepgroep kan zelf een verplichte pensioenregeling aanvragen. In dat geval moet er wel genoeg animo voor zijn binnen de eigen bedrijfstak of beroepsgroep.
Belastingvoordeel pensioenopbouw zzp'er
Als zzp’er geniet je belastingvoordeel als je een pensioen opbouwt. Dat deed je voorheen met de FOR, maar tegenwoordig zijn er andere regelingen.
Fiscale oudedagsreserve (FOR)
Tot en met 2022 bestond de fiscale oudedagsreserve (FOR). Deze regeling is inmiddels afgeschaft. Heb je nog een FOR, dan mag je deze volgens de bestaande regels afwikkelen.
Pensioenpotje telt niet als vermogen
Goed nieuws voor iedereen die zich zorgen maakt over belastingen en vermogen. Het bedrag dat in je pensioenpotje zit, telt niet mee als vermogen in box 3. Je mag, als je het zo bekijkt, dus belastingvrij sparen. Wel betaal je als het bedrag uitgekeerd wordt. Het is goed om daar rekening mee te houden voor als je binnenkort met pensioen gaat.
Jaarruimte
Ieder jaar mag je een bepaald maximumbedrag met belastingvoordeel opzij zetten. Dit noemen we ook wel 'jaarruimte'. Heb je de afgelopen jaren je jaarruimte niet gebruikt? Dan heb je waarschijnlijk ook nog recht op de inhaalruimte. Ook hier geldt dat je over je pensioenuitkering later wel inkomstenbelasting betaalt. Gelukkig niet zo veel: na het bereiken van je AOW-leeftijd gelden lagere belastingtarieven.