Pensioen en scheiden
Als je gaat scheiden, heeft dat ook gevolgen voor je pensioen. Je moet misschien een deel afstaan aan je ex-partner. Hoe zit dat precies? En mag je ook zelf bepalen hoe je het pensioen verdeelt? We leggen het je graag uit.
Op deze pagina:

Gevolgen scheiding voor pensioen
Voordat je weet wat er met je pensioen gebeurt, is het belangrijk om te weten hoe deze is opgebouwd. Dat zijn drie onderdelen: het collectieve pensioen van de overheid (de AOW), het ouderdomspensioen dat je opbouwt via je werkgever (het werknemerspensioen) en wat je verder zelf nog regelt. Dat kan bijvoorbeeld lijfrente of banksparen zijn.Iedereen in Nederland krijgt AOW. Ook als je gaat scheiden. Je hoeft dit bedrag nooit te verdelen bij een scheiding, omdat het persoonlijk is. Ontvang je al AOW en je gaat scheiden, dan krijg je als alleenstaande zelfs een hogere uitkering. Je woont immers niet meer samen en je kunt de kosten van een gemeenschappelijk huishouden niet meer delen. Je kunt bij de SVB zien hoe hoog je AOW-bedrag zal zijn.Heb je een werknemerspensioen? Dan moet je deze wel verdelen na de scheiding. We leggen je zometeen uit hoe dat precies zit.
Wanneer heb ik recht op het pensioen van mijn ex-partner?
Scheiden zorgt altijd voor financiële gevolgen. Door de scheiding kun je recht krijgen op een deel van het werknemerspensioen van je ex-partner. Daarvoor gelden wel een paar voorwaarden:
Het pensioengeld moet in loondienst zijn opgebouwd. De werkgever heeft pensioen opgebouwd voor je ex-partner;
Je was getrouwd of je was geregistreerd partner. Had je een samenlevingscontract en heeft je partner jou ook aangemeld bij de pensioenuitvoerder? Dan krijg je ook geld
Je was in huwelijkse voorwaarden of partnervoorwaarden getrouwd. Je hebt geen afwijkende afspraken gemaakt, die specifiek over het ouderdomspensioen gaan.
Reken jezelf niet te snel rijk, want andersom heeft jouw ex-partner ook recht op een deel van jouw werknemerspensioen, als de bovenstaande voorwaarden gelden.
De datum is leidend
Als je gescheiden bent, is het belangrijk te kijken naar de datum waarop je gescheiden bent. Er gelden namelijk voor elke datum andere voorwaarden. Of je te maken krijgt met de Wet VPS, hangt af van de datum waarop je gescheiden bent.
Pensioen verdelen bij scheiding na 30 april 1995
Je moet je pensioen verdelen met je ex-partner als het huwelijk is gestopt na 30 april 1995, het geregistreerd partnerschap na deze datum stopte, of als de scheiding van tafel en bed definitief was na deze datum. Dat staat in de Wet vereveniging pensioenrechten bij scheiding (Wet VPS). Deze wet is alleen op jullie van toepassing bij een huwelijk of een geregistreerd partnerschap.
Pensioen verdelen bij scheiding voor 1 mei 1995
Je situatie valt niet onder de Wet VPS als de scheiding plaatsvond tussen 27 november 1981 en 1 mei 1995, of als je de bezittingen na de scheiding hebt verdeeld. Je valt in dit geval onder de regels van het pensioenarrest Boon Van Loon. In dit geval is het raadzaam om een advocaat te raadplegen.
Pensioen verdelen bij scheiding voor 27 november 1981
Was je scheiding voor 27 november 1981? Dan heb je geen recht op het pensioen van uw ex-partner.
Verdeling pensioen bij scheiding
Je kunt met je ex-partner afspreken hoe het pensioen wordt verdeeld. Je zou bijvoorbeeld kunnen afspreken dat jij 60% ontvangt, en de partner 40%. Hoe je het verdeelt mag je zelf weten, maar je moet deze afspraken verplicht vastleggen in het scheidingsconvenant of in de huwelijkse voorwaarden of partnerschapsvoorwaarden.
Geen afspraken gemaakt
Zijn er geen afspraken gemaakt? Dan hebben jullie wettelijk beiden recht op de helft van elkaars oudersdomspensioen. Niet eindeloos: het gaat alleen om het deel dat is opgebouwd tijdens jullie huwelijk of geregistreerd partnerschap.
Bepaal de verdeling en leg deze vast
Willen jullie liever zelf een eerlijke verdeling maken? Dat mag. Je geeft de precieze verdeling dan door aan de pensioenuitvoerder. Deze kan de afspraken dan verwerken. Het kan zijn dat dit meerdere pensioenuitvoerders zijn.
Liever splitsen dan verdelen
Je kunt het oudersdomspensioen ook ‘converteren’. Dat is een moeilijk woord voor splitsen. Je krijgt dan een eigen pensioenpotje. Wat daar in zit, hangt af van hoeveel je ex-partner heeft afgestaan. Dat kan voordelig uitpakken, omdat dit niet gebonden is aan de leeftijd van je ex-partner. Je krijgt het geld zodra je zelf pensioengerechtigd bent.
Zelf aan je ex-partner uitbetalen
Het uitbetalen van je pensioen aan je ex-partner mag je ook zelf doen. Je kunt deze bedragen dan aftrekken van de inkomstenbelasting.
Een deel van het pensioen ontvangen
Je ontvangt een deel van het pensioen van je ex-partner. Dat geef je elk jaar op bij de inkomstenbelasting. Meestal gaat het om een groot bedrag aan belasting en premies die je moet afdragen. Als je daar geen voorlopige aanslag voor krijgt, dan moet je dit bedrag achteraf betalen.
Niets verdelen
Misschien wil je je oudersdomspensioen helemaal niet verdelen. Dan kun je geen aanspraak meer maken op een deel van het oudersdomspensioen van je ex-partner. Andersom kan dat net zo gelden.
Pensioenaanspraken bij scheiding
Je kunt bij een scheiding verschillende pensoenafspraken maken. Hierboven heb je gelezen hoe je je pensioen kunt verdelen. Daarnaast kun je nog andere afspraken maken. Bijvoorbeeld als je geen huwelijk of partnerschap hebt, maar je pensioen toch wilt verdelen.
Zelf afspraken maken als je geen huwelijk of partnerschap hebt
Heb je geen huwelijk of geregistreerd partnerschap? Dan mag je zelf afspraken maken over het verdelen van de pensioenen. Dat doe je in bijvoorbeeld een samenlevingscontract. De meeste pensioenuitvoerders eisen dat je een dergelijk contract hebt, als je je pensioen wilt verdelen. Neem contact op met de pensioeninformatie om precies uit te vinden hoe dit in elkaar steekt.
Informeer je pensioenfonds op tijd
Gaan jullie scheiden? Informeer het pensioenfonds daar dan op tijd over. Deze betaalt namelijk het pensioen uit aan jou en aan je ex-partner. Meld de scheiding aan je pensioenfonds door middel van het mededelingsformulier. Dit moet binnen twee jaar na de scheiding gebeuren.Die twee jaar zijn heel belangrijk, want als je pensioenuitvoerder het formulier te laat ontvangt, moet je het pensioen zelf verdelen met je ex-partner. De partner die het pensioen opbouwde, moet een deel van het pensioen aan de ander betalen.
Aanpassen pensioen na scheiding
Na een scheiding kun je het pensioen aanpassen. Je kunt er ook voor kiezen toch af te zien van het pensioen van je ex-partner. Het aanpassen van je pensioen na de scheiding, heeft geen verdere gevolgen voor de partner. Het bedrag dat wordt verdeeld, is het bedrag dat is opgebouwd toen jullie samen waren.
Toch afzien van het pensioen van je ex-partner
Hadden jullie afspraken gemaakt over hoe het pensioen verdeeld zou worden? Maar wil je er toch vanaf zien? Dat kan. Dan moet je een afspraak maken en deze schriftelijk vastleggen. Leg deze dan voor aan de pensioenuitvoerder. Je legt de afspraken vast in het echtscheidingsconvenant, de huwelijkse voorwaarden of in de partnerschapsvoorwaarden.