Skip to content

Nabestaandenpensioen

Wellicht wil je nu nog niet over pensioenen nadenken. Laat staan over het overlijden van je partner. Toch is het belangrijk dat je weet hoe het zit met het nabestaandenpensioen. Want het leven is eindig en een van beiden zal als eerste overlijden. Hoe zit het dan met geld? Moet je dan opeens rondkomen van alleen je eigen pensioen? Dat zou betekenen dat je fors in inkomen achteruit kunt gaan, als je partner overlijdt. Heeft hij of zij daar nou zijn hele leven voor gewerkt? Het zijn goede vragen, dus geven wij je alle antwoorden. Geen zorgen, want voor dit soort situaties is er het zogenaamde nabestaandenpensioen.

Op deze pagina:

    Wat is nabestaandenpensioen?

    Als je partner overlijdt, valt niet opeens een pensioen weg. In Nederland zijn de sociale voorzieningen dankzij de verzorgingsstaat goed geregeld. Om deze reden is er het nabestaandenpensioen ingevoerd. Een nabestaandenpensioen houdt in dat iemand een uitkering krijgt als zijn partner overlijdt. Bijvoorbeeld een nabestaandenuitkering of een levensverzekering.

    Dit betekent niet dat iedereen die een overleden partner heeft, aanspraak kan maken op dezelfde uitkering. Er zijn namelijk verschillende soorten nabestaandenpensioenen. Over het algemeen krijg je als nabestaande onder voorwaarden een basisuitkering. Dit is de Algemene nabestaandenwet (Anw). Iedereen in Nederland is daarvoor automatisch verzekerd, omdat hij tijdens zijn werkende leven sociale premies afdraagt. Dit is het loon dat de werkgever inhoudt op je loonstrook onder het kopje ‘sociale premies’.

    Je kunt ook een aanvullend nabestaandenpensioen van de zaak krijgen. Als je partner in loondienst werkte, heb je als nabestaande meestal recht op een nabestaandenpensioen van de zaak waar hij werkte. Dit bedrag komt bovenop de standaard nabestaandenuitkering van de Anw.

    Was je partner zzp’er of heeft hij zelf een extra pensioen bij elkaar gespaard aan de hand van een levensverzekering? Dan krijg je middels de particuliere levensverzekering extra inkomen als nabestaande. Je dient vaak wel aan een aantal voorwaarden te voldoen.

    Nabestaandenpensioen en de AOW

    Als je de AOW-datum hebt bereikt, krijg je geen ANW-uitkering meer. Voor een nabestaandenpensioen gelden er andere regels dan de ANW. In de meeste gevallen blijf je recht houden op je nabestaandenpensioen. Dit is meestal levenslang. Maar sommige pensioenfondsen hanteren wel een verschil in de hoogte voor en na de pensioendatum. Voordat je de AOW-datum hebt bereikt, krijg je een hoger nabestaandenpensioen. Z’n hoger nabestaandenpensioen wordt door sommige pensioenfondsen ook wel een ‘tijdelijk partnerpensioen’ genoemd. Voor je AOW-datum betaal je meer belasting dan daarna. Een tijdelijk partnerpensioen helpt om deze belastingen op te vangen. Een tijdelijk partnerpensioen helpt ook een inkomenstekort op te vullen. Handig als je geen ANW-uitkering (meer) krijgt. Dit heet een ANW-hiaatpensioen. Op het pensioenoverzicht van je partner lees je welke bedragen je krijgt.

    Nabestaandenpensioen voor kinderen

    Als een vader of moeder overlijdt, kan een kind recht hebben op een nabestaandenpensioen voor kinderen. Wat er geregeld is, kan per pensioenfonds verschillen. In de meeste gevallen hebben kinderen jonger dan 25 jaar recht op het nabestaandenpensioen, na het overlijden van een ouder. Sommige pensioenfondsen noemen dit een ‘wezenpensioen’

    Als kind jonger dan 25 jaar, hoef je daar verder niets voor te doen. Het nabestaandenpensioen voor kinderen wordt automatisch in werking gesteld. Je hoeft ook niet door te geven dat een ouder is overleden. Het pensioenfonds stuurt zelf een brief.

    Ben je geadopteerd, een stiefkind of pleegkind en ben je jonger dan 25 jaar? Dan kun je onder voorwaarden ook recht hebben op het nabestaandenpensioen. In dit geval moet je zijn ingeschreven op het adres van de overleden ouder. Verder dien je bewijs aan te voeren dat de overleden ouder bijdroeg in de kosten voor het levensonderhoud. In deze situatie moet je zelf contact opnemen met het pensioenfonds. Voor kinderen jonger dan 18 jaar geldt dat een ouder of voogd contact moet opnemen. De gegevens worden niet automatisch doorgegeven aan het pensioenfonds.

    Als kinderen 25 jaar oud worden, stopt het nabestaandenpensioen. Is het nabestaandenpensioen ingegaan voor 1 januari 2018? Dan stopt deze bij 21 jaar. Het bedrag van het nabestaandenpensioen kan verder veranderen als het jongste broertje of zusje 18 jaar wordt, als het kind zelf 18 jaar wordt, als een mogelijke SVB-aanvulling stopt, of als het kind geen verzorger meer heeft. Dit soort wijzigingen krijgen de pensioenfondsen automatisch door van de Belastingdienst. Valt er een verzorger of voogd weg? Dan dien je dit wel zelf door te geven.

    Nabestaandenpensioen en belasting

    Over uitkeringen uit een lijfrente of pensioen hoef je geen erfbelasting te betalen. Dat geldt dus ook voor een nabestaandenpensioen. Wel wordt je partnervrijstelling verminderd met de helft van je toekomstige aanspraken op de uitkering. Dat heet pensioenimputatie.De partnervrijstelling bedraagt in 2025 804.698 euro. In 2025 is de minimale vrijstelling 207.886 euro. Je betaalt geen erfbelasting als je erfenis onder de vrijstelling blijft. Goed om te weten: De AOW en het pensioen dat je krijgt uit de Algemene nabestaandenwet (Anw) hebben geen invloed op je vrijstelling. Die hoef je dan dus ook niet aan te geven in de aangifte erfbelasting.Waar je wel rekening mee moet houden, is dat het nabestaandenpensioen wordt gezien als inkomen. Daar betaal je dus wel belasting over. In principe wordt het niet gekort op je eventuele andere uitkeringen. Je kunt het bedrag gebruiken als inkomen bij bijvoorbeeld een hypotheekaanvraag. Dan wordt het meegenomen bij de bepaling van de maximale hypotheek.

    Voorwaarden nabestaandenpensioen

    Of je een nabestaandenpensioen krijgt, is afhankelijk van een aantal voorwaarden. Goed om te weten: een nabestaandenpensioen is er niet alleen voor partners die achterblijven. Als een vader ook nog minderjarige kinderen achterlaat, dan krijgen de kinderen een wezenpensioen. Nabestaandenpensioen geldt meteen vanaf het moment van overlijden. Ook als jullie nog niet de AOW-leeftijd hadden bereikt. Daarmee is de naam ‘pensioen’ wellicht verwarrend. Je krijgt dus ook een nabestaandenpensioen als je geen AOW hebt. En kinderen die 14 zijn, krijgen dus ook een soort ‘pensioen’.

    Of je in aanmerking komt voor een nabestaandenpensioen, is afhankelijk van wat je partner in zijn leven gedaan heeft. Een partner in loondienst laat meestal wel een nabestaandenpensioen na. Een partner die zelfstandig ondernemer was, bouwt meestal niets op. Ook de burgerlijke staat telt mee. Bij een huwelijk of geregistreerd partnerschap, heb je automatisch recht op het nabestaandenpensioen. Voorwaarde is wel dat het pensioenfonds via de pensioenregeling daarin voorziet. Ook bij samenwonen kun je elkaar als partner aanmelden bij een fonds of verzekeraar. Maar je moet dan vaak wel in het bezit zijn van een samenlevingscontract.

    Het maakt bovendien uit of je partner voor of na de pensioendatum overlijdt. Kiest je partner ervoor om op het moment dat hij bijna met pensioen gaat, zijn nabestaandenpensioen om te ruilen voor een ouderdomspensioen? Dan zijn er andere regels. En ook bij scheidingen gelden er nog bepaalde voorwaarden.

    Nieuwe regels per 1 januari 2027

    Vanaf 1 januari 2027 gelden er nieuwe pensioenregels in Nederland. In de nieuwe pensioenregels krijgen je nabestaanden een percentage van je laatste loon, wanneer je werknemer bent. Was je werkloos of zat je in de ziektewet, dan krijgen de nabestaanden nog 3 maanden doorbetaald. Hoeveel je nabestaanden onder de nieuwe pensioenregels ontvangen na je overlijden, hangt af van de afspraken tussen de werkgever en de vakbond of de ondernemingsraad. Die afspraken moeten voor 1 januari 2027 vastgelegd zijn in de pensioenregeling.Ben je ongehuwd, maar woon je wel samen? Meld de partner dan bij leven al aan bij het pensioenfonds of de pensioenverzekeraar. Anders krijgt je partner geen nabestaandenpensioen als je overlijdt. Wanneer je bent getrouwd of een geregistreerd partnerschap hebt, hoef je niets door te geven. Dat is dan namelijk al bekend bij het pensioenfonds of bij de pensioenverzekeraar.

    Nabestaandenpensioen bij scheiding of ex-partner

    Hoe zit het dan als jullie gescheiden zijn? Ook dan kan het zijn dat je toch recht hebt op het nabestaandenpensioen van de ex-partner. Waren jullie getrouwd of geregistreerd partner, maar zijn jullie gescheiden? Dan is er een mogelijkheid op het bijzonder nabestaandenpensioen. Dit is een pensioen dat je ontvangt als je ex-partner overlijdt. De gemeente geeft het overlijden door aan het pensioenfonds. Daarna krijg je automatisch bericht via het pensioenfonds van je ex-partner.

    Dit pensioen is over het algemeen 70 procent van het pensioen dat is opgebouwd tijdens het huwelijk of het partnerschap. Alles wat daarna is opgebouwd, is dus niet voor de overlevende ex-partner. Voor meer vragen hierover kun je je het beste wenden tot het pensioenfonds.

    Of je als ex-partner nabestaandenpensioen krijgt, is ook afhankelijk van de regels van het pensioenfonds. Deze kunnen per pensioenfonds verschillen. Zo is het nabestaandenpensioen opgebouwd middels een opbouwbasis of risicobasis. Bij een opbouwbasis heb je altijd recht op het pensioen van een overleden ex-partner. Ook na scheiding.

    Bij een nabestaandenpensioen met een risicobasis stopt het recht op pensioen na de scheiding. Je hebt dan geen recht op het nabestaandenpensioen. Vraag dit voor de zekerheid na bij het pensioenfonds. Goed om te weten: je kunt in een echtscheidingsconvenant, huwelijkse voorwaarden of partnerschapsvoorwaarden andere afspraken maken. Hebben jullie bij leven afgesproken dat jullie geen recht hebben op een nabestaandenpensioen van elkaar, dan kom je daarvoor dus niet in aanmerking.

    Hoe zit het dan met een nabestaandenpensioen zonder huwelijk of geregistreerd partnerschap? Ook dan kun je recht hebben op een nabestaandenpensioen als de relatie stopt. Maar dit is niet gebruikelijk. Het hangt af van de regels die gelden voor het pensioen van je ex-partner. Over het algemeen moet er wel een samenlevingscontract als bewijs zijn. Controleer voor de zekerheid de voorwaarden van het pensioenfonds van de overleden ex-partner.

    Hoogte nabestaandenpensioen

    Hoe hoog het nabestaandenpensioen wordt, is afhankelijk van veel verschillende factoren. Was je partner een zzp’er, of heeft hij altijd in loondienst gewerkt? Heeft hij al eens een scheiding achter de rug? Heeft de werkgever wel een pensioenregeling? Is het nabestaandenpensioen gebouwd op basis van risicobasis of opbouwbasis? Dit verschilt per verzekeraar.

    Via MijnPensioenOverzicht.nl vind je een overzicht van hoe hoog het nabestaandenpensioen zal zijn. Het is goed om dit bij leven al te checken, zodat je weet dat je je partner goed zal achterlaten. De hoogte van de Anw is ook voor iedereen verschillend. De uitkering is maximaal 70 procent van het netto minimumloon. Hoe hoog deze uitkering precies is, vind je op de website van de Sociale Verzekeringsbank (SVB). Dit is de instantie die de Anw zal uitkeren. De Anw-bedragen worden iedere 6 maanden aangepast.

    Als nabestaande met kinderen ontvang je maximaal 70 procent van het minimumloon. Als alleenstaande ouder krijg je mogelijk ook extra kindgebonden budget. Verder geldt er voor een uitkering een kostendelersnorm. Het aantal huisgenoten telt mee voor de hoogte van de uitkering. Hier geldt: hoe meer volwassen personen in huis wonen, hoe lager de uitkering zal zijn.

    Als je geen andere inkomsten hebt, krijg je een volledige nabestaandenuitkering. Heb je nog andere inkomsten? Dan trekt de SVB deze volledig of gedeeltelijk af van de nabestaandenuitkering. Denk bijvoorbeeld aan een uitkering als WIA of WW, inkomen uit loondienst of winst uit eigen bedrijf. Voor de nabestaandenuitkering wordt niet gekeken naar het nabestaandenpensioen dat je krijgt uit een lijfrente van je partner, een particuliere of collectieve nabestaandenpensioen of rente-inkomsten, zoals dividend en spaargeld.

    Voorbeeld van een berekening van het nabestaandenpensioen

    1. Basisuitkering vanuit de Algemene nabestaandenwet (Anw):

    Als het netto minimumloon in Nederland is vastgesteld op ongeveer 1700 euro per maand, dan is de Anw-uitkering maximaal 70 procent van dit bedrag. Dit kun je als volgt berekenen:

    0,70 x 1.700 = €1.190

    Heeft een nabestaande (partner) geen andere inkomsten, dan heeft hij recht op maximaal 1190 euro per maand vanuit de Anw.

    2. Aanvullend nabestaandenpensioen via de werkgever:

    Stel: een partner heeft een aanvullend nabestaandenpensioen opgebouwd bij een werkgever. Dat pensioen is 50 procent van het pensioen dat hij tijdens zijn werkzame leven heeft opgebouwd. Als de partner 2000 euro per maand heeft opgebouwd, kun je het aanvullend pensioen berekenen door van dit bedrag 50 procent te nemen.

    0,50 x 2.000 = €1.000

    Dit betekent dat de volgende formule onttsaat voor het berekenen van de maandelijkse uitkering voor de nabestaande:

    Anw-uitkering (€1.190) + Aanvullend nabestaandenpensioen (€1.000) = €2.190

    De nabestaande ontvangt dus €2.190 per maand.

    3. Wezenpensioen voor kinderen:

    In Nederland geldt er bij veel pensioenfondsen ook een wezenpensioen. In dit voorbeeld heeft een overleden ouder twee minderjarige kinderen achtergelaten. Beide kinderen mogen aanspraak maken op een wezenpensioen. Het wezenpensioen is doorgaans 20 procent van het ouderdomspensioen. Bij een ouderdomspensioen van 2000 euro per maand, heeft ieder kind recht op 20 procent daarvan.

    0,20 x 2.000 = €400

    Dit betekent dat er iedere maand in totaal 800 euro wordt uitgekeerd (400 euro per kind).

    4. Nabestaandenpensioen en belasting:

    In Nederland wordt er wel belasting geheven over het nabestaandenpensioen. Stel je voor: een nabestaande heeft een totale uitkering van 2190 euro. Daarover moet nog belasting worden geheven. Bij dit soort bedragen is de belastingdruk ongeveer 30 procent. Je kunt dan met onderstaande formule berekenen hoeveel je overhoudt, na aftrek van de belastingen.

    2.190 - (0,30 x 2.190) = 2.190 - 657 = €1.533

    De nabestaande houdt dus €1.533 netto per maand over, na belasting.

    5. Nabestaandenpensioen bij scheiding:

    Soms werkt een huwelijk echt niet meer en besluiten partners hun wegen te scheiden. Ook bij het overlijden van een ex-partner kan er recht zijn op een bijzonder nabestaandenpensioen. Stel je voor dat het opgebouwde pensioen tijdens het huwelijk 1600 euro per maand is. In zo’n geval kun je op deze manier het bijzonder nabestaandenpensioen uitrekenen:

    0,70 x 1.600 = €1.120

    Een ex-partner heeft in dit geval recht op 1120 euro per maand bij overlijden van de ex-partner.

    6. Nabestaandenpensioen zonder huwelijk:

    In sommige gevallen kun je ook recht hebben op een nabestaandenpensioen, als je partner overlijdt, maar jullie niet getrouwd zijn. Heeft de samenwonende partner recht op 800 euro per maand aan nabestaandenpensioen? Dan kan het per situatie verschillen wat je precies krijgt. Dit is afhankelijk van de pensioenregeling van de overleden partner, maar ook van wat er in het samenlevingscontract is opgenomen.

    Veelgestelde vragen over het nabestaandenpensioen

    Wanneer stopt nabestaandenpensioen?

    Bij deze vraag is het goed om rekening te houden met het verschil tussen de Algemene nabestaandenwet (Anw) als uitkering en het nabestaandenpensioen. Anw ontvang je van de overheid, maar het nabestaandenpensioen komt van het pensioenfonds. Daarvoor moet er dus wel een pensioenregeling zijn. De Anw-uitkering stopt over het algemeen als je de AOW-leeftijd hebt bereikt. Een nabestaandenpensioen stopt over het algemeen niet, omdat deze bij de meeste pensioenfondsen levenslang is.

    Nabestaandenpensioen bij ABP: zo werkt het

    De hoogte van het nabestaandenpensioen bij ABP is verschillend. Via de website van ABP kun je inloggen op MijnABP. Hier kun je terugvinden op welk bedrag je als nabestaande recht hebt. Het overlijden van je partner is een verdrietige tijd, waarin veel geregeld moet worden. Daarom doe je er goed aan te controleren bij het pensioenfonds of je recht hebt op een nabestaandenpensioen. Bij het overlijden van een (ex)-partner of ouder, is het niet nodig om dit aan ABP door te geven. De gemeente geeft het door. Maar is de (ex-)partner of ouder tijdens het overlijden in het buitenland woonachtig geweest? Dan moet er aanvullende informatie worden aangeleverd. Op basis van deze informatie controleert het ABP waar je recht op hebt. Heb je recht op nabestaandenpensioen, dan ontvang je een brief met hoe het verder gaat. Bij een afwijzing krijg je een brief waarin wordt uitgelegd waarom je niet in aanmerking komt voor het nabestaandenpensioen. Houd er rekening mee dat ex-partners en kinderen boven de 25 jaar meestal geen brief van ABP krijgen. Geef vervolgens de gegevens door. Het ABP stuurt een nieuwe brief over de definitieve toekenning en het bedrag van het nabestaandenpensioen. Binnen twee maanden na overlijden ontvang je de eerste uitkering van het nabestaandenpensioen. Het bedrag kan hoger of lager worden, als er iets verandert in je persoonlijke situatie. Zo kun je te maken krijgen met compensaties, maar ook juist met verminderingen.

    Nabestaandenpensioen: duurt dat levenslang?

    Ja, een nabestaandenpensioen is in de meeste gevallen levenslang. Maar er zijn uitzonderingen. Denk bijvoorbeeld aan een nabestaandenpensioen voor kinderen. Deze stopt, wanneer het kind 25 jaar is geworden. Voor getrouwde partners geldt dat het nabestaandenpensioen over het algemeen levenslang blijft lopen. Zoek dit daarom goed uit. Deze informatie is meestal te verkrijgen bij het pensioenfonds waarbij je partner was overleden.

    Hoe zit het met het nabestaandenpensioen in het nieuwe stelsel?

    In het nieuwe pensioenstelsel krijgen nabestaanden een percentage van het laatste loon. Als de overleden partner werkloos was of in de ziektewet zat, dan wordt de uitkering nog 3 maanden doorbetaald. De nieuwe pensioenregels gaan uiterlijk 1 januari 2027 in. Hoeveel pensioen een nabestaande precies krijgt, is afhankelijk van de afspraken tussen de werkgever en de vakbond of ondernemingsraad. De pensioenregeling kan dus per werkgever verschillen. De werkgever moet dit voor 1 januari 2027 hebben vastgelegd in de pensioenregeling. Nabestaanden van iemand die werkloos of ziek was, krijgen onder de nieuwe pensioenregels maximaal 3 maanden doorbetaald. Hoeveel zij precies krijgen, staat in de pensioenregeling. Let op: woon je ongehuwd samen? Dan moet je je partner bij leven zelf aanmelden bij een pensioenfonds of pensioenverzekeraar. Anders krijgt de partner geen nabestaandenpensioen bij overlijden. Bij trouwen of geregistreerd partnerschap, is dit wel al bekend bij het pensioenfonds of de pensioenverzekeraar. Je hoeft dan niets te doen.

    Hoeveel procent krijgt een weduwe van het pensioen van haar man?

    Het nabestaandenpensioen is voor een bepaald percentage van het salaris vastgesteld. Het maakt niet uit hoe lang de deelnemer precies in dienst is geweest. Voor het partnerpensioen geldt, dat de partner van de overledene aanspraak op maximaal 50 procent van het laatstgenoten pensioengevend salaris kan maken. Zoek daarom uit wat het laatstgenoten salaris was en neem van dit bedrag de helft bij de berekening.

    Hoeveel krijg je als nabestaandenpensioen?

    Hoeveel nabestaandenpensioen je precies krijgt, is afhankelijk van je relatie met de overledene. Waren jullie getrouwd en ben je nu weduwe? Dan krijg je meestal 50 procent van het laatstverdiende verdiende salaris bedrag uitgekeerd. Het maakt niet uit hoe lang de overledene in loondienst was. Als kind kun je ook aanspraak maken op het nabestaandenpensioen. Dit geldt alleen voor kinderen tussen de 18 en 25 jaar. Zij krijgen maximaal 20 procent van het laatstverdiende salaris bedrag.

    Wie heeft er recht op nabestaandenpensioen?

    Er is een pensioen voor de achterblijvende partner. Dit noemen we het partnerpensioen. Voorheen stond deze uitkering bekend als het weduwenpensioen. Verder geldt er ook een pensioen voor achterblijvende kinderen tot 25 jaar. Dit noemen we het wezenpensioen. De hoogte van het nabestaandenpensioen is verschillend per relatie en pensioenregeling. Partners krijgen meestal zo’n 50 procent van het laatstverdiende verdiende salarisbedrag. Kinderen hebben recht op ieder 20 procent van dit bedrag.

    Heeft een nabestaanden pensioen voorrang op het testament?

    Het testament legt de wensen van iemand vast na overlijden. Het recht op nabestaandenpensioen vrijwel altijd voorrang op de bepalingen in een testament. Wat in een testament staat rondom de bezittingen en de verdeling daarvan heeft, geen invloed heeft op wie het nabestaandenpensioen ontvangt. Het nabestaandenpensioen en testament staan dus los van elkaar.