Skip to content

Pensioenfondsen in Nederland

Bijna iedereen met een baan in loondienst bouwt pensioen op bij een pensioenfonds, meestal zonder daar ooit voor gekozen te hebben. Op deze pagina lees je welke soorten fondsen er zijn, hoe ze werken en hoe je uitvindt bij welk fonds jij zit.

Wat is een pensioenfonds?

Je vraagt je misschien af wat een pensioenfonds precies is, en wat het doet. Het is een organisatie die premies beheert en belegt. Doel is dat deelnemers uiteindelijk een goed pensioen uitgekeerd krijgen, na hun werkzame leven. Werkgevers en werknemers leggen tijden het werken geld in, waarmee het fonds een pot opbouwt. Door het geld uit die pot te beleggen, moet het vermogen groeien. Zodra je met pensioen gaat, keert het fonds maandelijks een bedrag uit.Pensioen opbouwen is in veel sectoren verplicht. Denk bijvoorbeeld aan de zorg of het onderwijs. Als je in loondienst werkt, wordt er altijd pensioen opgebouwd. Ben je zzp’er? Dan moet je je pensioen zelf opbouwen. Jezelf aansluiten als zzp’er bij een pensioenfonds is meestal niet mogelijk. Hiervoor kun je terecht bij andere partijen.

Hoe weet ik bij welk pensioenfonds ik aangesloten ben?

Werk je in loondienst? Dan ben je meestal automatisch aangesoten bij het pensioenfonds dat hoort bij jouw sector of werkgever. Op www.mijnpensioenoverzicht.nl zie je in één oogopslag bij welk pensioenfonds je aangesloten bent. Je ziet op deze website ook hoeveel pensioen je al hebt opgebouwd.Op dezelfde site vind je ook hoeveel geld je straks mag verwachten als je met pensioen gaat. Het is dus een website die je regelmatig kunt bekijken, zodat je ook ontdekt of je misschien een pensioengat hebt. Dan is het belangrijk dat je ook nog ergens anders een pensioen opbouwt. Bijvoorbeeld door deze zelf te beleggen.

Hoe werkt de opbouw van pensioen via een fonds?

Elke maand houdt de werkgever een percentage van je brutoloon in. Samen met een bijdrage van de werkgever, wordt dit gestort in het pensioenfonds. Het pensioenfonds belegt dat geld collectief. Hoeveel pensioen je opbouwt, hangt af van het type regeling. Bij een middelloonregeling bouw je pensioen op over het gemiddelde loon dat je verdient.Bij een beschikbare premieregeling is het uiteindelijke pensioen afhankelijk van de beleggingsresultaten. Het kan ook zijn dat een gedeelte van het opgebouwde pensioen verloren gaat. Bijvoorbeeld als het erg slecht gaat op de beurs. In dat geval verlies je meestal je rendement en niet je inleg.

Wat gebeurt er met mijn pensioen als ik van baan verander?

Ga je ergens anders werken? Als je in dezelfde sector blijft, blijf je vaak ook bij hetzelfde pensioenfonds. Ga je in een andere sector werken, dan verandert ook je pensioenfonds. Je opgebouwde rechten bij het oude fonds blijven gewoon bestaan. Tenzij je kiest voor waardeoverdracht. Dan laat je het opgebouwde pensioen overdragen naar het nieuwe fonds.Of dat nuttig is, is een persoonlijke keuze. Sommige mensen vinden dit handig voor het houden van overzicht en voor de uniformiteit. Je pensioen overhevelen naar een ander fonds is uiteraard niet verplicht. Het gebeurt ook niet automatisch.

Kan ik zelf extra pensioen opbouwen via een fonds?

Bij sommige pensioenfondsen kun je soms extra pensioen opbouwen door een vrijwillige storting te doen. We noemen dit de vrijwillige bijspaarregeling of extra pensioenopbouw. Naast een extra storting kun je ook aanvullend pensioenopbouwen via een lijfrente, bankspaarproduct of verzekeraar.Het is goed om op de fiscale regels te letten. Extra inleggen kan namelijk een belastingvoordeel opleveren. Bijvoorbeeld omdat je daarmee je jaarruimte invult. Maar het kan ook zijn dat je al over je maximale inleg zit. Er gelden namelijk grenzen voor hoeveel je mag bijstorten.

Wat zijn de bekendste pensioenfondsen?

In Nederland zijn er veel verschillende pensioenfondsen. We maken onderscheid tussen beroepspensioenfondsen, bedrijfstakpensioenfondsen, algemene pensioenfondsen, ondernemingspensioenfondsen, premiepensioeninstellingen en pensioenverzekeraars. Dit zijn ze op een rijtje:

Beroepspensioenfondsen

  • Dierenartsen

  • Fysiotherapeuten

  • Huisartsen

  • Loodsen

  • Medisch Specialisten

  • Openbare Apothekers

  • Roeiers

  • Tandartsen en Tandarts-specialisten

  • Verloskundigen

Bedrijfstakpensioenfondsen

  • ABP

  • Architectenbureaus

  • Bakkersbedrijf

  • Banden- en Wielenbranche

  • Beroepsvervoer over de Weg

  • Betonproductenindustrie

  • Bouwnijverheid

  • BPL Pensioen

  • Detailhandel

  • Foodservice & Groothandel in Levensmiddelen

  • Handel in Bouwmaterialen

  • Horeca & Catering

  • Kappersbedrijf

  • Koopvaardij

  • Levensmiddelenbedrijf

  • Medewerkers Apotheken

  • Media PNO

  • Metaal en Techniek

  • Metalektro

  • Mode-, Interieur-, Tapijt- en Textielindustrie

  • Molenaars

  • Nederlandse Groothandel

  • Notariaat

  • Oak Pensioen

  • Openbare Bibliotheken

  • Particuliere Beveiliging

  • Personeelsdiensten

  • PGB

  • Rail & Openbaar Vervoer

  • Recreatie

  • Rijn- en Binnenvaart

  • Schilders-, Afwerkings- en Glaszetbedrijf

  • Schoonmaak- en Glazenwassersbedrijf

  • Slagersbedrijf

  • Vlakglas, Verf, Glasbewerking- en het Glazeniersbedrijf

  • Vlees, Vleeswaren, Gemaksvoeding en Pluimveevlees

  • Waterbouw

  • Werk- en (re)Integratie

  • Woningcorporaties

  • Zoetwarenindustrie

  • Zorg en Welzijn

  • Zorgverzekeraars

  • Zuivel- en aanverwante industrie

Algemeen pensioenfondsen

  • Centraal Beheer APF

  • De Nationale APF

  • Het Nederlandse Pensioenfonds

  • Stap APF

  • Unilever APF

Ondernemingspensioenfondsen

  • A.S. Watson Nederland

  • Abbott Nederland

  • ABN AMRO

  • Achmea

  • Ahold Delhaize

  • Alliance

  • APF

  • APG

  • AT&T Nederland

  • Atos

  • Avebe

  • Avery Dennison

  • British American Tobacco

  • Brocacef

  • Campina

  • Capgemini Nederland

  • Cargill

  • Citigroup

  • De Nederlandsche Bank

  • Delta Lloyd

  • DHL Nederland

  • DOW 

  • DSM Nederland

  • Ecolab

  • Essity

  • Flexsecurity

  • Forbo

  • Gasunie

  • Gazelle

  • Geveke

  • Gomacon

  • Hagee 

  • Hal

  • Haskoning DHV

  • Heineken 

  • Honeywell

  • Hoogovens

  • Huntsman Rozenburg

  • IBM Nederland

  • IFF 

  • IKEA 

  • ING

  • ING CDC

  • KAS BANK

  • KLM Algemeen

  • KLM Cabinepersoneel

  • KLM Vliegend Personeel

  • Koninklijke Cosun

  • KPN

  • Lloyd's Register Nederland

  • Mars 

  • Mediahuis Nederland 

  • Mercer

  • Metro 

  • MSD

  • Nederlandse Bisdommen

  • NN CDC

  • Philips 

  • Pon

  • PostNL

  • Provisum

  • Rabobank 

  • Robeco

  • Rockwool

  • SABIC

  • Sagittarius

  • Shell 

  • Shell Nederland

  • Smurfit Kappa

  • SNS REAAL

  • Sportfondsen 

  • Staples

  • TDV

  • Thales Nederland

  • TNO

  • Tobacon Offshore Marine Consultancy B.V.

  • UWV

  • Vopak 

  • Witteveen+Bos

Premiepensioeninstellingen (PPI's)

  • Allianz PPI

  • ASR PPI

  • Be Frank PPI

  • Cappital pensioen van ASR

  • Centraal Beheer PPI

  • Zwitserleven PPI

Pensioenverzekeraars

  • Achmea

  • Aegon

  • Allianz

  • ASR

  • Athora (Zwitserleven)

  • Nationale-Nederlanden

  • Onderlinge ’s Gravenhage

  • Scildon

Wat een pensioenfonds is

Een pensioenfonds beheert het pensioengeld van een groep werknemers. Jij en je werkgever betalen premie, het fonds belegt dat geld en keert het later uit. Het fonds is geen bedrijf met winstoogmerk: de deelnemers zijn samen eigenaar en het geld staat los van dat van je werkgever. Gaat je werkgever failliet, dan blijft je opgebouwde pensioen gewoon staan.

Drie soorten fondsen

  • Bedrijfstakpensioenfonds. Voor een hele sector. Werk je in die sector, dan doe je verplicht mee. De grootste zijn ABP voor overheid en onderwijs, PFZW voor zorg en welzijn, en PMT en PME voor de metaal.

  • Ondernemingspensioenfonds. Van één bedrijf of concern, voor het eigen personeel. Deze soort wordt zeldzamer: veel bedrijven brengen hun regeling onder bij een groter fonds of bij een verzekeraar.

  • Beroepspensioenfonds. Voor een beroepsgroep in plaats van een sector, zoals huisartsen, notarissen of fysiotherapeuten. Vaak ook verplicht.

Heeft je werkgever geen fonds, dan loopt de regeling via een verzekeraar of een premiepensioeninstelling. Wat dat voor je betekent lees je op onze pagina over Zwitserleven, een van de grotere pensioenverzekeraars.

Bij welk fonds zit jij?

Je hoeft het niet te raden. Op mijnpensioenoverzicht.nl log je in met DigiD en zie je in één overzicht je AOW en alle pensioenen die je hebt opgebouwd, inclusief die bij oude werkgevers. Ook potjes die je zelf vergeten was staan daar.

Wil je weten hoeveel dat later oplevert, dan helpt onze pagina over pensioen berekenen je verder.

Dekkingsgraad en indexatie

De dekkingsgraad laat zien of een fonds genoeg geld in kas heeft voor alle toekomstige uitkeringen. Bij 100 procent is er precies genoeg. Staat een fonds er ruim voor, dan mag het de pensioenen verhogen om ze mee te laten lopen met de prijzen; dat heet indexatie. Staat het er slecht voor, dan kan het moeten verlagen.

Die percentages bewegen per kwartaal, dus kijk voor actuele cijfers op de site van je eigen fonds. Wat indexatie op lange termijn met je uitkering doet, staat op onze pagina over indexatie van pensioen.

Het nieuwe pensioenstelsel

Alle fondsen gaan over naar het nieuwe stelsel. In plaats van een toegezegd bedrag krijgt iedere deelnemer een persoonlijk pensioenvermogen dat meebeweegt met de economie. Je uitkering wordt daardoor sneller hoger als het goed gaat en sneller lager als het tegenzit. Je fonds laat weten wanneer de overgang voor jouw regeling ingaat.

Wat als mijn pensioenfonds in de problemen komt?

Pensioenfondsen staan onder toezicht van De Nederlandsche Bank (DNB) en de Autoriteit Financiële Markten (AFM). Heeft een fonds een te lage dekkingsgraad, dan betekent dat, dat er onvoldoende geld is om alle toekomstige pensioenen uit te keren. De DNB en AFM verplichten het fonds dan om maatregelen te nemen.Die maatregelen kunnen bijvoorbeeld het tijdelijk niet indexeren van pensioenen inhouden. Maar het kan ook betekenen dat de premies verhoogd moeten worden of dat er sprake moet zijn van kortingen. Dat gebeurt overigens heel zelden, en alleen onder strikte voorwaarden.

Meer over de rol van de AFM en DNB →