Compounding: het rente op rente effect

Een bijzonder fenomeen in de opbouw van je pensioen, is het zogenaamde rente op rente effect. Naar verluidt heeft Albert Einstein ooit een interview gegeven, waarin hij dit effect ‘het achtste wereldwonder’ heeft genoemd. Dit effect wordt ook wel ‘samengestelde’ rente genoemd. Het komt er in ieder geval op neer, dat je meer geld kan verdienen, zonder dat je er iets voor hoeft te doen. Voor veel Nederlanders is het opbouwen van pensioen een lastig punt. Want het wordt onder meer gedaan via de inhouding van loon door de werkgever, maar je kunt ook zelf een aanvullend pensioen afsluiten. Deze pensioenbeleggingen hebben vaak een positief effect: het rente op rente effect. Maar wat is dat precies en hoe gaat het in zijn werk?

Wat is het rente op rente effect (compounding)?

Als je je al eens hebt verdiept in de opbouw van pensioenbeleggingen, ben je de term ‘rente op rente’ of ‘rendement op rendement’ vast wel eens tegengekomen. Het is een financieel effect dat bij veel beleggingen optreedt. Daar kun je behoorlijk van profiteren, want je ontvangt rente over het geld dat je niet opneemt. Daardoor krijg je een groter vermogen. Het goede nieuws is dat je ook hierover weer rente ontvangt. Op deze manier ontstaat er een soort sneeuwbaleffect. Je vermogen (het opgebouwde pensioen) groeit, zonder dat je steeds geld hoeft in te leggen.

Hoewel men vaak spreekt van het rente op rente effect, is er eigenlijk sprake van rendement op rendement. Als je beleggingen meer waard worden en geen geld uit je pensioenbelegging haalt, krijgt je over het eerdere rendement weer een nieuw rendement. Op deze manier kan je vermogen na verloop van tijd groeien, zonder dat je er iets voor hoeft te doen. Dit effect blijft jarenlang doorwerken. Door de groei van het rendement en de rente die je daarover weer ontvangt, groeit je vermogen steeds sneller.

Hoe werkt het rente op rente effect?

Stel je voor: je neemt een pensioenbelegging af en stort eenmalig 10.000 euro bij een pensioenbelegging. De jaarlijkse rente is vier procent. Dat betekent dat je na het eerste jaar 10.400 euro hebt staan op je pensioenbelegging. Onttrek je niets van deze beleggingen, dan zal het bedrag na een aantal jaar fors gegroeid zijn. Dit is het rendement op rendement effect. In 20 jaar tijd kan je inleg van 10.000 euro groeien tot bijna 22.000 euro. Het gaat hier uiteraard om een fictieve situatie en er zijn meer factoren van toepassing, maar het laat wel zien wat het potentieel van het rente op rente effect is.

Houd er rekening mee dat het rendement niet volledig lineair is. Bij pensioenbeleggingen geldt altijd dat je ook (een deel van) je inzet kunt verliezen. Daardoor heb je niet ieder jaar dezelfde opbrengsten en dezelfde rentes. Maar over het algemeen geldt wel: zolang je geen onttrekkingen van je pensioenbelegging doet, blijf je profiteren van het rendement dat je krijgt uitgekeerd op je bestaande rendement.

Het kan wel even duren totdat je iets merkt van dit effect. Verwacht dus geen wonderen, als je net bent begonnen met het beleggen van je pensioen. Maar als je de opbrengsten van het rente op rente effect in een grafiek zou plaatsen, zie je dat de lijnen steeds verder uit elkaar gaan lopen. Bij een fictief rendement van 4 procent per jaar zonder onttrekking, kun je na 20 jaar tot wel 4000 euro verdiend hebben. Zonder dat je er zelf iets voor hoeft te doen. Als je wel geld uit je pensioenbelegging onttrekt, loop je een deel van de opbrengsten mis. Een kleine opname kan al een verschil van 21 procent aan opbrengsten schelen.

Om deze reden kan het aantrekkelijk zijn om te kiezen voor een geblokkeerde pensioenbeleggingsrekening. Je kunt dan wel geld storten, maar niet onttrekken. Op deze manier profiteer je optimaal van het rente op rente effect.

Voordelen van het compounding

Rente op rente heeft als voordeel dat je er zelf weinig voor hoeft te doen. Je krijgt namelijk niet alleen rente op het geïnvesteerde bedrag, maar ook de rente die je eerder hebt verdiend. Op deze manier kan je vermogen na verloop van tijd sneller groeien. De rente wordt immers steeds berekend over de hoofdsom, inclusief de rente die je al had ontvangen. Als je dus geduld hebt en geen geld van je belegging onttrekt, kan dit leiden tot een mooie winst.

Een pensioenbelegging is vaak een investering voor de lange termijn. Daardoor kan het rente op rente effect optimaal zijn werk doen. De samengestelde rente is natuurlijk geen garantie voor groei, maar het kan wel helpen om het gewenste pensioenbedrag sneller te bereiken. Ideaal als je momenteel een pensioengat hebt. Hiervoor heb je wel enige consistentie en discipline nodig. Geduld is hierbij een schone zaak. Pas als je een paar jaar hebt gewacht, zijn de positieve effecten van het effect zichtbaar. Het is dus belangrijk dat je regelmatig blijft investeren en afblijft van je pensioenbelegging.

Bij rente op rente heb je een visie op de lange termijn nodig. Het is dus belangrijk dat je de verleidingen van winsten op de korte termijn kunt weerstaan. Op deze manier krijg je een grotere potentiële winst in de toekomst. Zeker op het gebied van pensioenbeleggingen kan dit een uitdaging zijn. Als de markt schommelt, kan het verleidelijk zijn om de belegging veilig te stellen. Maar als je langer wacht, is de kans groter dat je profiteert van samengestelde rente. Dat terwijl je er eigenlijk niets voor hoeft te doen.

Rente op rente effect toepassen op pensioen

Het rente op rente effect is ook van toepassing op pensioenbeleggingen. Er wordt wel eens gezegd dat tijd geld is en dat geldt zeker voor dit effect. Het voordeel van een pensioenbelegging, is dat het vaak een belegging voor de langere termijn is. Als je op je 30e al begint met het aanvullen van je pensioen, kun je daarvan profiteren tegen de tijd dat je de pensioengerechtigde leeftijd hebt bereikt. Hoe langer je aanvullend pensioen opbouwt, hoe meer het rente op rente effect de tijd krijgt om zijn werk te doen. In de tussentijd kan je inleg minder waard worden. Houd er dus rekening mee dat je niet altijd hetzelfde rendement haalt. Maar het rente op rente effect heeft als voordeel bij pensioenbeleggingen, dat het ook eventuele klappen op de beleggingsmarkt weer goed kan maken. Begin in ieder geval op tijd met beleggen voor je pensioen, zodat je optimaal van dit effect kan profiteren.

Hier geldt: begin liever eerst met een klein bedrag, dan dat je langer wacht. Stel je voor, je hebt een startkapitaal van 2500 euro en legt de komende 35 jaar 200 euro in. Het rendement is bij een pensioenbelegging vastgesteld op 6 procent. Dan heb je een potentieel vermogen van ruim 292.000 euro, en heb je 86.500 euro ingelegd. Het vermogen van je pensioen kan op deze manier ruim drie keer zoveel waard worden. Een rendement van ruim 200.000 euro, terwijl je daar niets voor hoeft te doen. Door je pensioenbelegging tijd te geven en op tijd te beginnen, kun je hier optimaal van profiteren.